Better safe than sorry

Bijna iedereen kent wel het effect van gehard glas; de kleine stukjes glas op de grond van stukgeslagen bushokjes is veiligheidsglas in de vorm van gehard glas, dat bedoeld is om in kleine ongevaarlijke stukjes op te breken. Maar veiligheidsglas komt ook voor als gewapend glas of gelaagd glas.

 

Wanneer moet veiligheidsglas toegepast worden?

Voor deze vraag wijken we uit naar het Bouwbesluit.

Voor vloeren die begaanbaar zijn voor mensen, en die een hoogteverschil ten opzichte van andere vloeren hebben, staat in artikel 2.17 het volgende:
 

  • De vloerrand moet van niet beweegbare vloerafscheiding zijn voorzien, als mensen meer dan 1 meter naar beneden kunnen vallen;
  • De treden van een trap of de helling van een hellingbaan die hoger liggen 1 meter dan de vloer of het terrein, moet ook vanaf die hoogte ook van een niet beweegbare vloerafscheiding zijn voorzien.

 

Die vloerafscheidingen moeten vervolgens volgens artikel 2.18 aan het volgende voldoen:
 

  • De vloerafscheiding waar het hierboven over ging moet minstens 1 meter hoog zijn. Het mag ook opgelost worden met een afscheiding die minstens 70 cm hoog is, die moet dan wel minstens 40 cm breed zijn om op de minimale som van 1,1 meter uit te komen;
  • Als mensen vanaf een vloerrand echter meer dan 13 meter naar beneden kunnen vallen, moet de vloerafscheiding minstens 1,2 meter hoog zijn; 
  • Een andere uitzondering geldt voor ramen die niet geopend kunnen worden; die moet van een niet beweegbare afscheiding worden als het zich onder 85 cm hoogte vanaf de vloer bevindt.

 

Als voor de vloerafscheidingen, zoals balustrades en traphekken, of in ramen met de onderdorpel onder 85 cm vanaf de vloer, glas wordt gekozen, dan komt veiligheidsglas in beeld. Bij de ramen kan het eventueel ook opgelost worden met een doorvalbeveiliging in de vorm van buizen of iets dergelijks, waardoor het duurdere veiligheidsglas niet hoeft te worden toegepast. In lichtstraten of daklichten waarvoor hetzelfde risico op vallen bestaat, moeten bij de toepassing van glas dan ook van doorvalveilig glas zijn voorzien.

 

Hoe zit dat óp dezelfde vloer, zonder hoogteverschil?

Over de doorvalveiligheid vanaf verdiepingen is doorgaans niet veel onduidelijkheid en en laat weinig ruimte over voor misinterpretatie. Maar als het gaat over het toepassen van veiligheidsglas op de begane grond, dus zonder hoogteverschillen, gaat het weleens mis. We lezen eerst artikel 2.1 over de algemene sterkte van het bouwconstructie, waarin wordt ingesteld dat het bouwwerk bestand moet zijn tegen de krachten die erop worden uitgeoefend. Vervolgens lezen we in artikel 2.4 onder 1e. dat het niet bezwijken van glazen constructieonderdelen moet worden berekend volgens NEN 2608 (Vlakglas voor gebouwen - Eisen en bepalingsmethode). In die norm staat dat het risico van een bepaalde situatie moet worden vastgesteld volgens de methode van NEN 3569 (Vlakglas voor gebouwen - Risicobeperking van lichamelijk letsel door brekend glas - Eisen). Daar kan dan bijvoorbeeld uitkomen dat het aanvaardbare risico wordt overschreden, waardoor er als verdiepingshoog glas in puien en deuren op de begane grond, verdiepingshoge glazen scheidingswand of als windschermen toch veiligheidsglas moet worden toegepast. Dit kan zich overigens uitsplitsen in een binnen- en een buitenblad (in geval van dubbele beglazing).

Gewapend glas

Glas kan gewapend worden door een wapeningsnet van gepuntlaste draad op te nemen in het glas. Het wapeningsnet wordt tijdens de productie door een indrukwals in de gloeiend hete glasband gedrukt. Draadglas is meestal aan één zijde licht gehamerd en aan de andere zijde glad. Het glas is niet sterker dan gewoon glas, maar het behoort tot de categorie veiligheidsglas omdat het wapeningsnet de stukken glas bijeenhoudt als het breekt.

 

Gelaagd glas

Gelaagd veiligheidsglas is opgebouwd uit 2 of meer lagen floatglas van 3 tot 10 millimeter met daartussen lagen van doorzichtige polyvinylbutyral folie, PVB. Het aantal lagen PVB wordt in de notatie van de totale glasopbouw aangeduid: 6-4-8 betekent 6 millimeter glas - 4 lagen PVB - 8 millimeter glas.

 

Het kenmerk van gelaagd glas is dat bij breuk de glasstukken aan de folie blijven zitten. Om de weerstand tegen snelle inslag, bijvoorbeeld kogels, te verhogen wordt de hoeveelheid glas verhoogd. Het aantal kunststoffolies bepaalt de weerstand tegen langzame inslag, bijvoorbeeld met zware hamers. Bij toepassing van polycarbonaatfolie wordt zowel de weerstand tegen snelle als tegen langzame inslag verbeterd.

 

Gehard glas

Gehard glas valt bij breuk uiteen in heel veel kleine onscherpe stukjes glas. Aan zowel gelaagd als gehard glas mogen geen brandvertragende eigenschappen toegekend worden. Gehard glas kan op 2 manieren gemaakt worden:

 

Thermisch gehard glas

Thermisch gehard glas wordt gemaakt door verhitting van de glasbladen, waarna het oppervlak snel afgekoeld wordt met koude lucht. De buitenzijde van het glasblad koelt en krimp op deze manier sneller dan de kern, waardoor het glas voorgespannen wordt. Nabewerking van deze glassoort is niet mogelijk omdat dan het spanningsevenwicht wordt verstoord.

 

Chemisch gehard glas

Chemisch gehard glas wordt verkregen door glas in een zoutbad van gesmolten zout van 400 °C onder te dompelen. Chemisch gehard glas heeft ongeveer twee keer zoveel buigsterkte dan thermisch voorgespannen glas. Een andere naam voor deze soort is VHR-glas, een afkorting van Verre Haute Résistance.